Als grensarbeider kun je thuiswerken, maar je thuiswerkdagen kunnen gevolgen hebben voor je belasting en sociale verzekering. Het land waar je woont, het land waar je werkgever zit en de plek waar je werkt, bepalen samen welke regels gelden. Belasting en sociale zekerheid moet je daarbij apart beoordelen.
Werk je bijvoorbeeld voor een Nederlandse werkgever en woon je in België of Duitsland? Dan werk je op een thuiswerkdag fysiek in je woonland. Dat kan betekenen dat een deel van je loon daar wordt belast, ook als je salaris uit Nederland komt.
Hoeveel mogen grensarbeiders thuiswerken?
Er is geen algemeen maximum aan het aantal dagen dat je als grensarbeider thuis mag werken. Wel kan het aantal thuiswerkuren bepalen in welk land je sociaal verzekerd bent. Dat land is verantwoordelijk voor zaken zoals ziekte en werkloosheid en voor de sociale premies.
Werk je in loondienst in meerdere EU-landen en verricht je een aanzienlijk deel van je werk in je woonland? Dan ben je volgens de gewone Europese regels meestal daar sociaal verzekerd. Een aandeel van 25% of meer van je totale werktijd geldt als aanzienlijk. Niet alleen thuiswerk telt mee: ook ander werk dat je in je woonland doet, kan meetellen.
Bij een werkweek van vijf even lange dagen is één thuiswerkdag ongeveer 20% van je werktijd. Twee thuiswerkdagen zijn ongeveer 40%. In dat tweede geval kan je sociale verzekering dus naar je woonland verschuiven. Werk je wisselende uren, dan geeft een berekening op basis van uren een beter beeld dan alleen het aantal dagen.
Uitzondering voor sociaal verzekerd blijven in het werkland
Voor grensoverschrijdend thuiswerken bestaat een Europese kaderovereenkomst. Die kan ervoor zorgen dat je sociaal verzekerd blijft in het land van je werkgever als je minder dan 50% van je totale werktijd in je woonland telewerkt. Dit is een uitzondering op de gewone regels en geldt alleen onder voorwaarden.
Zo moeten de betrokken landen deelnemen aan de overeenkomst. Nederland, België en Duitsland doen mee. Je werkgever en jij moeten de regeling aanvragen. Ook de rest van je werksituatie telt mee: werk je bijvoorbeeld daarnaast regelmatig in een derde land, dan past deze specifieke regeling mogelijk niet.
De uitkomst kan worden vastgelegd in een A1-verklaring. Dat document laat zien welk land voor jouw sociale zekerheid verantwoordelijk is. Is Nederland het land van je werkgever, dan behandelt de Sociale Verzekeringsbank de aanvraag.
Waar betaal je belasting over thuiswerkdagen?
Voor belasting is de fysieke werkplek vaak het uitgangspunt. Werk je thuis in je woonland, dan kan dat land belasting heffen over het loon dat bij die dagen hoort. Voor de dagen waarop je op locatie in het andere land werkt, kan dat andere land heffingsrecht hebben.
Daardoor kan je loon over twee landen worden verdeeld. Dat betekent niet automatisch dat je dubbel belasting betaalt. Het toepasselijke belastingverdrag bepaalt welk land over welk deel mag heffen en hoe dubbele belasting wordt voorkomen. Wel kan het nodig zijn om in beide landen aangifte te doen.
De werkgever moet mogelijk ook de loonadministratie aanpassen. Een verandering in het aantal thuiswerkdagen kan daarom effect hebben op je loonstrook en op wat je uiteindelijk netto overhoudt.
De 183-dagenregel is geen algemene thuiswerkgrens
De 183-dagenregel wordt vaak genoemd bij werken over de grens, maar geeft je niet automatisch toestemming om een bepaald aantal dagen belastingvrij thuis te werken. In veel belastingverdragen geldt de uitzondering alleen als aan meerdere voorwaarden tegelijk is voldaan.
Naast het aantal dagen dat je in het werkland verblijft, zijn onder meer de vestigingsplaats van de werkgever en de vraag wie de loonkosten draagt van belang. De periode waarover de dagen worden geteld, verschilt per verdrag. Ook verblijf op dagen waarop je niet werkt, kan meetellen.
Deze belastingregel staat los van de percentages voor sociale zekerheid. Een afspraak waardoor je in het ene land verzekerd blijft, bepaalt dus niet vanzelf waar je loon wordt belast.
Wat betekent thuiswerken voor je werkgever?
Een vaste thuiswerkplek over de grens kan voor een werkgever fiscale gevolgen hebben. In sommige gevallen kan die werkplek een vaste inrichting zijn: een bedrijfsplek in het andere land waarvoor belastingverplichtingen ontstaan.
Voor Nederland en België bestaat een praktische afspraak. Werkt een werknemer in een periode van twaalf maanden maximaal 50% van de werktijd voor die werkgever thuis, dan mag worden aangenomen dat die thuiswerkplek geen vaste inrichting vormt. Werk je meer thuis, dan is er niet meteen wél een vaste inrichting. De omstandigheden zijn dan van belang, bijvoorbeeld of de werkgever thuiswerken verplicht stelt.
Deze grens van 50% gaat over de belastingpositie van de werkgever. Hij is niet hetzelfde als de grens van minder dan 50% bij de Europese uitzondering voor sociale zekerheid.
Maak een overzicht van je werk in beide landen
Een goede administratie helpt om de gevolgen van thuiswerken als grensarbeider te bepalen. Leg samen met je werkgever vast:
- in welk land je woont en in welk land je werkgever is gevestigd;
- op welke dagen en hoeveel uur je in elk land werkt, ook tijdens werkreizen;
- hoeveel dagen je in elk land verblijft, ook als je niet werkt;
- welke thuiswerkafspraken in je contract staan en wie de loonkosten draagt;
- of er een A1-verklaring is en op welke periode die betrekking heeft.
Geef veranderingen in je werkpatroon door aan je werkgever. Van één vaste thuiswerkdag naar twee gaan kan voor de sociale verzekering al een andere uitkomst geven.
Veelgestelde vragen over grensarbeiders en thuiswerken
Mag je voor een Nederlandse werkgever thuiswerken vanuit België?
Dat kan als je werk en je afspraken met de werkgever het toelaten. De dagen in België kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van je loonbelasting en voor het land waar je sociaal verzekerd bent.
Ben je bij 50% thuiswerken automatisch verzekerd in het land van je werkgever?
Nee. De Europese uitzondering voor telewerk geldt alleen bij minder dan 50% thuiswerken in het woonland en als aan de overige voorwaarden is voldaan. Bij precies 50% valt je situatie niet onder deze specifieke uitzondering.
Tellen vakantiedagen mee als thuiswerkdagen?
Een vakantiedag is geen fysieke werkdag. Voor een verblijfstoets in een belastingverdrag kunnen vakantiedagen wel meetellen als dagen waarop je in een land verblijft. Houd werk- en verblijfsdagen daarom apart bij.
Bespreek je geplande verdeling van werkuren met je werkgever en leg die schriftelijk vast. Zo kunnen jullie de belasting en sociale zekerheid voor jouw situatie afzonderlijk laten beoordelen voordat je werkpatroon verandert.



