Arbeidsdeskundig onderzoek als werknemer: zo bereid je je goed voor

Een oproep voor een arbeidsdeskundig onderzoek roept vaak vragen op: wat gaat er gebeuren, wat wordt er van je verwacht en hoe zorg je dat het gesprek goed verloopt? De beste voorbereiding begint met weten wat de arbeidsdeskundige doet en wat jij zelf kunt doen om het onderzoek zo nuttig mogelijk te maken. De tips voor werknemers bij een arbeidsdeskundig onderzoek zijn praktisch en concreet, en ze helpen je om met meer vertrouwen het gesprek in te gaan.

Wat doet een arbeidsdeskundige precies?

Een arbeidsdeskundige onderzoekt wat jij nog kunt doen, ondanks je ziekte of beperking. Het gaat niet om wat je niet kunt, maar om wat er wél mogelijk is. De arbeidsdeskundige kijkt naar jouw werk, je opleiding, je werkervaring en je belastbaarheid. Op basis daarvan geeft hij of zij een advies over terugkeer in je eigen werk, aangepast werk bij je huidige werkgever, of werk bij een andere werkgever.

Er zijn twee sporen in het re-integratietraject. Het eerste spoor gaat over terugkeren in je eigen functie of bij je huidige werkgever. Het tweede spoor gaat over het vinden van werk bij een andere werkgever, als terugkeer bij je eigen werkgever niet mogelijk is. De arbeidsdeskundige bepaalt mee welk spoor voor jou van toepassing is.

Waarom is goede voorbereiding zo belangrijk?

Het gesprek met de arbeidsdeskundige duurt vaak maar één of twee uur. In die tijd moet de arbeidsdeskundige een goed beeld van je situatie krijgen. Als jij goed voorbereid bent, gaat dat gesprek soepeler. Je geeft de juiste informatie, je vergeet niets belangrijks en je weet wat je kunt verwachten. Dat maakt het onderzoek eerlijker en nuttiger voor jou.

Werknemers die zich niet voorbereiden, lopen het risico dat er een onvolledig beeld ontstaat. Dat kan leiden tot adviezen die niet goed bij jouw situatie passen. Voorbereiding is dus ook een manier om je eigen belangen te beschermen.

Praktische tips voor werknemers bij een arbeidsdeskundig onderzoek

Hieronder staan de belangrijkste adviezen om je goed voor te bereiden op het gesprek met de arbeidsdeskundige.

• Verzamel informatie over je cv en werkervaring. De arbeidsdeskundige wil weten wat je eerder hebt gedaan. Denk aan functies, opleidingen, cursussen en vaardigheden. Zet dit op een rijtje zodat je er niet naar hoeft te zoeken tijdens het gesprek.
• Wees eerlijk over je mogelijkheden én beperkingen. Vertel wat je wel en niet kunt. Overdrijf niet, maar stel ook niets mooier voor dan het is. Een eerlijk beeld helpt de arbeidsdeskundige om een goed advies te geven.
• Denk van tevoren na over wat je aankan. Hoelang kun je aaneengesloten werken? Kun je zwaar tillen? Kun je geconcentreerd werken? Zorg dat je hier een antwoord op hebt, zodat je niet wordt verrast door dit soort vragen.
• Neem relevante documenten mee. Denk aan medische informatie van je behandelend arts of specialist, een actueel plan van aanpak of correspondentie die betrekking heeft op je re-integratie. Vraag van tevoren aan je werkgever of bedrijfsarts welke stukken nuttig zijn om mee te nemen.
• Vraag door als iets onduidelijk is. Je hoeft niet alles klakkeloos te accepteren. Als je een vraag niet begrijpt of als een conclusie niet klopt, zeg dat dan. De arbeidsdeskundige stelt dit op prijs en het leidt tot een beter resultaat.
• Vraag om het rapport en reageer erop als dat nodig is. Na het onderzoek krijg je in de meeste gevallen een rapport. Lees dit goed door. Staat er iets in wat niet klopt of onvolledig is? Dan heb je de mogelijkheid om een reactie te geven of bezwaar te maken.

Wat kun je verwachten tijdens het gesprek?

De arbeidsdeskundige stelt vragen over je werk, je gezondheidsklachten, wat je dagelijks doet en wat je als haalbaar ziet. Het gesprek is geen verhoor. De toon is informatief en de arbeidsdeskundige probeert een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van jouw situatie.

Soms vindt er ook een werkplekbezoek plaats, waarbij de arbeidsdeskundige meekijkt naar jouw werkomgeving. Dit is om te beoordelen of aanpassingen in je werk mogelijk zijn. Je kunt van tevoren vragen of dit bij jouw onderzoek hoort.

Mag je iemand meenemen naar het gesprek?

Ja, in veel gevallen mag je iemand meenemen als ondersteuning. Dat kan een vertrouwenspersoon zijn, een familielid of een juridisch adviseur. Vertel van tevoren aan de arbeidsdeskundige dat je iemand meebrengt. Die persoon mag luisteren en notities maken, maar het gesprek voer jij zelf.

Wat als je het niet eens bent met de uitkomst?

Als het rapport van de arbeidsdeskundige niet klopt of als je het er niet mee eens bent, hoef je dat niet zomaar te accepteren. Je kunt een schriftelijke reactie indienen. Je kunt ook een second opinion aanvragen bij een andere arbeidsdeskundige. Bij een UWV-onderzoek zijn er formele bezwaarmogelijkheden. Laat je bij twijfel adviseren door een jurist of vakbond.

Veelgestelde vragen

Wat is een arbeidsdeskundig onderzoek precies?
Een arbeidsdeskundig onderzoek is een beoordeling waarbij een arbeidsdeskundige bekijkt wat jij nog kunt doen op het werk, rekening houdend met je ziekte of beperking. Het onderzoek richt zich op je mogelijkheden, je werkervaring en de eisen van (aangepast) werk. De uitkomst is een advies over re-integratie.

Hoe lang duurt een arbeidsdeskundig onderzoek?
Een gesprek met de arbeidsdeskundige duurt meestal één tot twee uur. Het hele traject, inclusief het schrijven van het rapport, kan enkele weken in beslag nemen. De exacte duur hangt af van de complexiteit van jouw situatie.

Ben ik verplicht mee te werken aan een arbeidsdeskundig onderzoek?
Als werknemer ben je in principe verplicht mee te werken aan re-integratie, en een arbeidsdeskundig onderzoek hoort daar vaak bij. Weiger je zonder goede reden, dan kan je werkgever je loon stopzetten. Bij twijfel over je situatie is het verstandig juridisch advies te vragen voordat je een beslissing neemt.

Kan ik zelf ook een arbeidsdeskundig onderzoek aanvragen?
Ja, als werknemer kun je in sommige gevallen zelf een arbeidsdeskundig onderzoek aanvragen, bijvoorbeeld als je het niet eens bent met het oordeel van de bedrijfsarts of als je meer duidelijkheid wil over je mogelijkheden. Neem hiervoor contact op met een onafhankelijk arbeidsdeskundig bureau.

Wat gebeurt er na het arbeidsdeskundig onderzoek?
Na het onderzoek ontvangt jouw werkgever, de bedrijfsarts of het UWV een rapport met conclusies en adviezen. Op basis daarvan worden er afspraken gemaakt over je re-integratie. Als jij het rapport ontvangt, lees het dan zorgvuldig en reageer als er onjuistheden in staan.