Overwerken betekent dat je meer uren werkt dan je met je werkgever hebt afgesproken. Of je daarvoor extra loon of vrije tijd krijgt, hangt af van je contract, cao en andere afspraken op je werk. Ook bij overwerk gelden de grenzen voor werktijden en rust.
Een keer langer blijven om een klus af te maken is iets anders dan elke week extra uren maken. Leg daarom vast hoeveel je werkt en spreek af hoe die uren worden vergoed.
Wanneer is extra werken overwerk?
Je maakt extra uren als je meer werkt dan de uren in je arbeidscontract. Heb je bijvoorbeeld een contract voor 40 uur per week en werk je op verzoek van je werkgever langer, dan werk je meer dan is afgesproken.
Bij een parttime contract ligt het iets ingewikkelder. Werk je meer dan je eigen contracturen, maar niet meer dan een voltijdmedewerker, dan worden die uren soms meeruren genoemd. Voor meeruren en overuren kunnen verschillende afspraken over vergoeding gelden.
Ook werk buiten je gewone rooster kan meetellen. Denk aan een opdracht die je na werktijd thuis afmaakt. Werk je op eigen initiatief langer, zonder dat je werkgever dat weet of heeft gevraagd? Dan kan er discussie ontstaan over de vergoeding. Spreek daarom vooraf af welke extra uren nodig zijn.
Mag je werkgever je laten overwerken?
Een werkgever kan je vragen om langer te werken. Soms staat in je contract of cao dat je in bepaalde situaties verplicht bent om over te werken. Ook als daarover niets is vastgelegd, kan van je worden verwacht dat je een redelijk verzoek accepteert.
Dat betekent niet dat je altijd beschikbaar moet zijn. Of een verzoek redelijk is, hangt onder meer af van de reden, hoe vaak je extra moet werken en jouw persoonlijke omstandigheden. Kun je niet langer blijven, bijvoorbeeld vanwege zorgtaken of een afspraak die je niet kunt verplaatsen? Leg dat uit en bespreek wat wel mogelijk is.
Je werkgever mag je niet laten werken buiten de grenzen van de Arbeidstijdenwet. Ook afspraken in een contract of cao kunnen die wettelijke bescherming niet zomaar opzijzetten.
Hoeveel uur mag je overwerken?
Volgens de Arbeidstijdenwet mag je in principe maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week werken. Dat zijn maxima voor al je werkuren samen, niet alleen voor de extra uren. Je mag ook niet iedere week het maximum werken: over een langere periode gelden lagere gemiddelden.
Daarnaast heb je recht op voldoende rust tussen diensten en op rust in de week. Werk je voor meerdere werkgevers, dan tellen die werkuren mee bij de beoordeling van je werktijden. Voor sommige groepen en beroepen gelden afwijkende of aanvullende regels, bijvoorbeeld voor jongeren.
Bespreek het met je werkgever als een planning je weinig tijd geeft om te herstellen. Een dienst die op zichzelf binnen het maximum blijft, past niet automatisch binnen alle regels voor arbeidstijd en rust.
Uitbetaling of vrije tijd voor overuren
Er bestaat niet voor iedereen een wettelijk recht op een aparte overwerktoeslag. In je cao, contract of een bedrijfsregeling kan wel staan dat je overuren uitbetaald krijgt, eventueel met een toeslag. Soms krijg je vrije tijd terug. Dat wordt ook wel tijd voor tijd genoemd.
Staat er een afspraak over uitbetaling, dan hangt het bedrag af van je loon en van een eventuele toeslag. Krijg je bijvoorbeeld één extra uur betaald tegen je gewone uurloon, dan ontvang je voor dat uur je normale bruto uurloon. Is er een toeslag afgesproken, dan komt die daar bovenop.
Voor gewerkte uren moet je gemiddeld minstens het wettelijke minimumloon ontvangen. Dat geldt ook als je extra werkt. Voor compensatie in vrije tijd gelden wettelijke voorwaarden. Een werkgever kan dus niet zomaar afspreken dat je onbetaald blijft doorwerken en de uren later misschien mag opnemen.
Over uitbetaalde uren betaal je loonheffing. Op je loonstrook kan de inhouding anders lijken dan bij je gewone salaris. Hoeveel belasting je uiteindelijk betaalt, hangt af van je totale inkomen en de jaarlijkse belastingaangifte.
Zo maak je duidelijke afspraken over overwerken
Goede afspraken voorkomen dat je achteraf moet uitzoeken of je uren meetellen. Bespreek met je leidinggevende:
- Wanneer extra werk nodig is en wie daarvoor toestemming geeft.
- Hoe je de begin- en eindtijd van extra werk registreert.
- Of de uren worden uitbetaald of als vrije tijd worden opgenomen.
- Of er een toeslag geldt en wanneer je de vergoeding krijgt.
- Wanneer je vrije uren kunt opnemen en wat gebeurt als dat niet lukt.
Bewaar je urenregistratie en de afspraken die je per mail of in een rooster ontvangt. Werk je regelmatig langer dan gepland, bespreek dan welke taken voorrang hebben en hoeveel tijd daarvoor nodig is.
Veelgestelde vragen over overwerken
Mag je zeven dagen achter elkaar werken?
Dat kan in sommige roosters, maar alleen als het rooster ook voldoet aan de regels voor rust en maximale arbeidstijd. Zeven dagen achter elkaar werken is dus niet automatisch toegestaan. Je persoonlijke situatie en eventuele afwijkende regels voor je beroep kunnen ook meetellen.
Wanneer worden overuren uitbetaald?
Daarvoor is geen algemene betaaldag die voor alle werknemers geldt. Het moment kan in je cao, contract of bedrijfsregeling staan. Soms worden de uren met het salaris van de volgende loonperiode betaald, maar een andere afspraak is ook mogelijk.
Mag je overuren maken met een klein parttime contract?
Ja, ook met een contract van bijvoorbeeld 4,5 uur per week kun je extra uren werken. Bespreek hoeveel uur je werkt en hoe die uren worden betaald. Of de extra tijd als overwerk of als meeruren geldt, hangt af van de afspraken op je werk.
Wat kun je doen als je overuren niet worden vergoed?
Vraag eerst aan je werkgever hoe de uren zijn geregistreerd en welke afspraak geldt. Leg je eigen overzicht daarnaast. Kom je er samen niet uit, dan kun je advies vragen aan je vakbond of het Juridisch Loket.
Houd je extra uren bij vanaf het moment dat je langer werkt. Zo kun je bij de loonbetaling of het opnemen van vrije tijd zien of alle overuren zijn verwerkt.



